Wat opvalt in ons dorp #3: Schumen bij de Lingebrug

Zetten kleurt geel, nu ons straatbeeld versierd is met glimmende borden. Sinds begin oktober is het omleiding hier en afsluiting daar. De vervanging van de Lingebrug zorgt voor behoorlijke verkeershinder: de kruising op de provinciale weg 836 is opgebroken en iedereen moet eromheen. Op de snelweg verschijnen de aankondigingen al bij Oosterhout. En ook in Indoornik spotte ik een bord: ‘Omleiding. Voor Zetten, Nijmegen, Rotterdam, volg Z’ (drie wereldsteden op rij).

Op de eerste avond van de afsluiting, 6 oktober, fiets ik ’s avonds nog even naar de brug toe. Ik ben niet de enige, ook Zettenaar John Aalbers staat te ‘schumen’ zoals we dat hier in de Betuwe noemen. We hangen rond en gluren naar alle voorbijgangers die zich nog vergissen. “Overal staan gele borden, en toch heb je nog zat auto’s die het even proberen” aldus Aalbers. We bekijken hoe er aan beide kanten om de haverklap koplampen oplichten, om vervolgens te zien hoe teleurgestelde automobilisten weer omdraaien. Eén voor één concluderen ze dat het nu toch echt gedaan is met de pret. De doorgang is dicht. “Keer maar om, jong” roept Aalbers, die even voor verkeersagent speelt.

Een maand later zit het riedeltje al wel in het systeem van de gemiddelde Zettense en Hemmense dorpsbewoner. Als we naar Heteren moeten, pakken we het industrieterrein. Richting Randwijk nemen we de idyllische Hemmensestraat. En wat gebeurt er in de tussentijd bij de brug? Ik krijg opnieuw zin om het nieuwsgierig Aagje uit te hangen, pak mijn fiets weer en spreek kort met Chris van bedrijf Putman. Hij is op een grote, oranje graafmachine bezig met het puinruimen op en rondom de oude brug. “Wat is de planning?” vraag ik hem. “Geen idee, ik haal de brug eraf, en zij bouwen ‘m er weer op!” wijst hij richting de keet van die andere firma, Kroeze Infra bv.

In de keet zitten twee heren in oranje hesjes aan hun middagbammetje. Voor hun neus ligt een oude kaart, nog van de originele brug van 1931. Aankomende tijd zullen ze zorgen voor het heien van de brug en natuurlijk de nieuwe bouwen. “Wel met de oude letters, die naar voren zijn gekomen bij het afbreken van de fietsbrug” vult een van hen aan. We hebben het dan over het opschrift ‘Heteren’ aan de linkerzijde van de brug (vanaf ons centrum gezien) en ‘Valburg’ aan de rechter. De twee dorpsnamen (en het eilandje ertussen) vertegenwoordigen de twee verschillende hoofdafwateringen die tot de jaren ’50 onder de brug door stroomden.  

Diezelfde middag sta ik opnieuw op de nieuwe fietsbrug, tezamen met weer een geïnteresseerde voorbijganger. “Nou, de brug heeft wel bekijks hè, ’t is zowat de nieuwe hotspot van Zetten” open ik het gesprek. De heer in kwestie (90 jaar oud!) vertelt dat hij om de dag gaat kijken en razend benieuwd is naar het eindresultaat. “Het zal wel niet zo worden als de Nijmeegse brug, maar dan nog” zegt hij. “Ach, maar dit is dan ook maar de Linge hè, niet die gigantische Waal natuurlijk” antwoord ik lachend. “Nou” stelt de meneer streng, “een brug is een brug, en of de rivier nu klein of groot is, stevig moet ‘ie hoe dan ook wel zijn!” Tja, denk ik bij mezelf, goed punt. En daarmee is zijn opmerking net zo sterk als hopelijk de nieuwe Lingebrug in april. Tot die tijd lekker schumen.