Hoe helpt buitenzijn jongeren die vastlopen? Marc Kaasenbrood (40) van Stichting ’t Broekbos uit Schijndel weet dat als geen ander. Als tiener verloor hij zijn ouders en werd hij noodgedwongen vroeg zelfstandig. Zijn zorginstelling draait om natuur en het idee dat iedereen telt. Dat werkt. „Deze mensen wíllen wel, maar worden vaak verkeerd begrepen.”

Op een mistige ochtend loopt een groep mensen over een perceel in Schijndel. Eerder groeven ze samen een poel voor amfibieën. Nu tillen ze struikjes over het land en planten die één voor één in de grond.

Wat hen bindt: Stichting ’t Broekbos. Een zorginstelling die dagbesteding biedt aan mensen tussen de 18 en 40 jaar, gericht op buitenzijn en natuurbeheer. De acht deelnemers komen uit de gemeenten Meierijstad, Boxtel, Sint-Michielsgestel, Vught en Den Bosch. „En we halen ze niet op met een typisch busje, maar gewoon met de auto”, aldus oprichter Marc Kaasenbrood (40) uit Den Bosch. Dat heeft een reden.

De stichting draait namelijk om gelijkwaardigheid. En dus schept Kaasenbrood zelf ook gaten voor de planten, met zijn benen in de modder. „Ik zie mezelf liever als voorman dan als begeleider”, benadrukt hij. „We staan hier naast elkaar.”

Jackie (21), deelnemer van het eerste uur, werkt geconcentreerd, plantte ‘al 67 bomen’ deze ochtend. Op haar 16de ging ze van school: hoogbegaafd, maar niet passend in vaste kaders. „De focus lag altijd op wat er van me werd verwacht, niet op waar ik me goed bij voelde. Lang hoorde ik: jij kan dit niet, het gaat je nooit lukken.”

Bij ’t Broekbos kwam de ommekeer. „Hier kreeg ik direct het vertrouwen: je kan het wél. Je mag proberen, fouten maken.” Inmiddels is ze bedreven met de minitractor, bosmaaier en grondboor. Ze is van het machinale werk, zegt ze lachend. „Hier krijg ik daar de ruimte voor. Op dag één bouwde ik al een konijnenhok. Dat gaf zo’n boost.”

Tegenover haar staat Daan (31). De schouders eronder zetten, tot zwetens toe, voelt goed, zegt hij. Door zijn autisme is een reguliere werkplek lastig. Wat niet betekent dat hij niet wíl. „Fysiek werken geeft me veel voldoening. Ik kan mijn energie erin kwijt.”

Dat gevoel herkent ook vrijwilliger Thaer (41), politiek journalist uit Libanon. Voor hem is het buitenzijn een manier om te integreren. „Hier zijn we allemaal human beings, gelijk aan elkaar. En ik kan mijn Nederlands oefenen.”

Houthakken en een hottub bouwen
Perry (37) zat diep in een depressie toen hij bij ’t Broekbos kwam. „Ik kwam mijn bed nog amper uit, had weinig vertrouwen en steeds wisselende begeleiders. Hier mocht ik werken met mijn handen, zonder druk. Houthakken, een hottub bouwen. Het hielp me uit een hele donkere tijd.”

Wat opvalt: bij al deze mensen ‘zie je het niet aan de buitenkant’, zegt Kaasenbrood. „Ze lopen vast in de maatschappij en hebben een andere aanpak nodig. Maar als je ze tegenkomt in de supermarkt, merk je dat in eerste instantie niet.”

Dat maakt het juist lastig voor deze groep. „Door wie ze zijn of wat ze hebben meegemaakt, passen ze niet in het reguliere circuit. Dat wordt vaak uitgelegd als onwil, terwijl dat het laatste is wat hier speelt.”

Ze behoeven maatwerk. Persoonlijke aandacht. Geduld en begrip. „‘Er zijn’ is hier stap één. De rest volgt vanzelf, op ieders eigen draagkracht.”

Grond gekocht van de erfenis
Kaasenbrood weet zelf hoe ingrijpend het leven kan zijn. Als tiener verloor hij eerst zijn vader, een paar jaar later zijn moeder. „In één klap moest ik op eigen benen staan.” Na de verkoop van zijn ouderlijk huis in Wijchen blijft er een behoorlijke erfenis over. „Ik wilde investeren in iets goeds”, blikt hij terug. En dus koopt hij al jong natuurgrond aan.

Na zijn studie sociaalpedagogische hulpverlening rolt hij in de daklozenopvang, waar hij vijftien jaar werkt. „De drukte en bureaucratie namen toe, het persoonlijk contact werd minder.” In 2021 neemt hij een halfjaar onbetaald verlof.

In die periode werkt hij op zijn eigen percelen. „Ik ging schoffelen, een moestuin onderhouden, zorgen voor verwaarloosde dieren. Ik merkte dat ik weer tot rust kwam, dankzij het buiten bezig te zijn.”

Terug naar zijn baan gaat hij niet meer. Hij start Stichting ’t Broekbos om die kracht van de natuur met anderen te delen. „Vanuit het uitgangspunt van de scouting, die mij in mijn jeugd vormde: sociale inclusie. Iedereen hoort erbij, iedereen telt mee.”

Natuur oordeelt niet
„Deze mensen hebben tegenslag gekend”, zegt Kaasenbrood. „Ze zijn vaak weggezet, in hokjes geplaatst, onbegrepen geweest. Maar hiervoor komen ze hun bed uit, stappen ze op de fiets, voelen ze zich onderdeel van de groep.”

En bovendien, benadrukt hij: „De natuur oordeelt niet, is niet boos of teleurgesteld. Hier werken ze aan iets wezenlijks. Elke actie zien ze diezelfde dag nog terug: in een zelfgemaakt product of aangeplant stuk grond.”

Tijdens de koffiepauze kijkt hij toe hoe de groep onderling grapjes maakt, tevreden is met het werk tot nu toe. „Je ziet mensen hier opleven”, concludeert Kaasenbrood. „Door elkaar, door de omgeving, door bij te dragen aan iets blijvends. De boompjes die ze nu planten, gaan ze groot zien worden, dat geeft een kick. En dat verdienen ze.”