Kamp Heumensoord is al decennia het militaire hart van de Vierdaagse. Hier komen elk jaar duizenden militairen uit tientallen landen samen – opgewekt, uitgeput en verbonden door traditie. Wat maakt deze plek zó bijzonder? En waar praten ze over met elkaar? „There is a before Nijmegen and an after Nijmegen.”

Moe maar met rechte rug marcheren de militairen het kamp binnen, onder de iconische helm-met-laarzenpoort. Naast hen rinkelt het luid: het geluid komt van de Zwitsers, die hun collega’s van over de hele wereld verwelkomen.

In stijl: met maar liefst vier joekels van koeienbellen, die ze speciaal voor dit moment naar Nederland sleepten. Waarom? „Traditie!”, lachen ze. „Heumensoord heeft allerlei rituelen, dat merk je vanzelf wel!”

Een traditie: groeperen en dan onder de helm met laarzen door marcheren © Paul Rapp

‘In the Navy’
Voor de militairen zit er weer een etappe van 40 kilometer op. Althans, nog nét niet helemaal. De officiële intocht eindigt namelijk in de feesttent, die ze trots en in mars betreden. Binnen barst het los: er wordt gejuicht en gedanst. Élke dag weer, op het laatste beetje energie.

De ene groep pakt nog grootser uit dan de andere. Zo rijdt een Duitse eenheid een van hun militairen naar binnen in een bolderkar. Hij ligt voor pampus, kijkt volledig verslagen. Tot hij ineens opspringt: mét microfoon. Anderen komen met gasmaskers of vikinghelmen op – of studeren een volwaardige dansact in. Als In the Navy van de Village People klinkt, zingt de hele tent mee.

Daarna is het óf bier óf linea recta richting de tent, sommigen met verbeten gezicht en strompelend van de pijn. Nat van zweet en regen, met loeizware rugtassen die nog steeds op hun vermoeide lijven drukken.

Ieder regement komt met een eigen ritueel of dansje de feesttent binnen © Paul Rapp

10 kilo – dankzij zand in ducttape verpakt
Dat gewicht is geen vrije keuze, maar verplicht als militair. Zo zit in de tas van de Canadese Maj Fahim Awan het noodzakelijke – kleding, eten, water – maar ook een lading zand, netjes verpakt in ducttape. Puur om die kilo’s te halen.

Awan loopt mee ter nagedachtenis aan de Canadese militairen die sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog. Morgen passeert de route het militaire kerkhof in Groesbeek, waar honderden van hen begraven liggen. „I will go and pay my respect.”

Hij herinnert zich een ontmoeting tijdens zijn eerste deelname. Een oudere Nederlandse vrouw vertelde hem hoe ze als kind voor het eerst chocolade kreeg, van een Canadese soldaat. Dat raakte hem. „Nederland en Canada zijn sterk verbonden, daarom ben ik hier graag”, zegt hij. Nu deelt hij bewust zelf chocolade uit langs de route. „Aan kinderen, maar ook zeker aan ouderen.

Maj Fahim Awan uit Canada © Paul Rapp

Militair Kleinferchner aus Tirol © Paul Rapp

‘Beer connects’
Wat bespreken die militairen uit verschillende landen eigenlijk onderling? „Mostly one thing”, aldus de Noorse Philip. Hij wijst naar beneden: „Our feet!” Zijn collega Frida beaamt dat lachend: „Dat is écht de beste ijsbreker.”

De Oostenrijkse militair Kleinferchner praat ook graag met zijn internationale collega’s. Over van alles. Behalve politiek. „We zijn hier allemaal vrienden. Beer connects”, zegt hij grijnzend.

Of hij opziet tegen de Zevenheuvelenweg? „Ik kom uit het hooggebergte van Tirol”, lacht hij. „Wij noemen iets pas een berg bij 3000 meter, jullie al bij 3000 millimeter.”

Same problems, same fun
Toch is het meer dan alleen geinen, benadrukt de Zwitserse Miguel De Mestral. „De Vierdaagse heeft mijn leven veranderd”, deelt hij. „In het Zwitserse leger zeggen we: There is a before Nijmegen and an after Nijmegen.” Het lopen, de gedeelde missie en het warme welkom in Nederland maken dat hij elk jaar terugkomt. „Zelfs de pijn heb ik leren waarderen.”

Sinds zijn deelname in 2015 woonde hij al vier bruiloften bij van medemilitairen, die hij kent van Heumensoord. Twee Fransen, één Duitser en één Italiaan. „Je krijgt hier in hele korte tijd een band.”

„Ook al verschillen we, de dingen waar we als soldaten doorheen gaan zijn allemaal hetzelfde”, aldus ook de Canadese Awan. „Same problems, same fun.” Of zoals de Nederlandse Bram Bokschoten besluit: „Het groene pak verbroedert.”

De Noorse Frida en Philip © Paul Rapp

Nederlandse militairen in één van de slaapvertrekken © Paul Rapp